skip to Main Content
Evliya Menakıbnameleri

Evliya Menakıbnameleri

İslam kültür ve inanç tarihine tasavvufun yaptığı en ilginç katkılardan birinin evliya menkabeleri olduğu şüphe götürmez. Müslüman halk inançlarını hâlâ derinden etkileyen ve ona bir çeşit evliya kültü mahiyeti kazandıran evliya menkabelerinin, bu kültürün tarihî, sosyolojik, psikolojik ve folklorik açıdan incelenip anlaşılmasında birinci dereceden önemli bir kaynak grubu olduğu da açıktır. Ne var ki, önemi bu derece meydanda olan evliya menkabelerinin ne belirtilen açılardan ne de İslamî edebiyat tarihi açısından gerekli tahlil ve incelemelere tâbi tutulduğu söylenemez.

Ahmet Yaşar Ocak’ın Kültür Tarihi Kaynağı Olarak Evliya Menâkıbnâmeleri adlı bu kitabı, evliya menkabe ve menâkıbnâmeleri üzerinde yapılacak bilimsel ve popüler araştırmalara yol gösteren metodolojik bir çalışma özelliğini taşımakta ve bu alana önemli bir katkı sunmaktadır.

Evliya Menakıbnameleri

Kitaptan Alıntılar

“Türk kültürünün İslamî dönemde ortaya koyduğu dikkate değer edebî mahsullerden biri olan evliya menkabelerinin, bu kültürün tarihî, sosyolojik ve psikolojik, folklorik açıdan incelenmesinde kaynaklık etmesi bakımından değerini izaha kalkmak artık gereksiz bir iş sayılmalıdır.”
“Bizde bu zikredilenler mâhiyetinde bugüne kadar herhangi bir çalışma yapılmamış olmakla beraber, özellikle Türk evliya menkabelerinin tarih açısından önemini ilk belirten, merhum Fuad Köprülü olmuştur.”
“İlk olarak burada, menkabelere vücut veren ve onlara konu olan velî kavramı üzerinde durulmuş, bunun tasavvuf tarihindeki ve Türk tasavvuf anlayışındaki mâhiyeti ve genel olarak halk inançlarındaki velî kültü araştırılmaya çalışılmıştır. Daha sonra, menkabelerin teşekkülü ve özellikleri, tipleri tahlil edilmiş, menakıbnamelerin vücuda gelişi üzerinde bazı fikirler ileri sürülmüştür. Nihayet, Türk edebiyatında evliya menakıbnamelerinin ortaya çıkışı ve gelişmesi, tarihî bir perspektiv içerisinde sunulmaya çalışıldıktan sonra, menkabeleri teşkil eden motiflerin tahliline girişilmiş, menşe’leri araştırılarak tasnifleri yapılmaya gayret edilmiştir.”
“Menkabe ve menakıbname türünün tasavvuf tarihinde nasıl ortaya çıktığı, buna paralel olarak menakıbname edebiyatının hangi şartlar altında doğduğu; ne gibi âmillerin tesiriyle geliştiği genel çizgileriyle de olsa az çok belirlenmeye gayret edilmiştir.”
“Özellikle Anadolu Selçukluları ve Osmanlılar zamanında çeşitli tarikat çevrelerinde kaleme alınan menakıbnamelerin ne gibi özellikler ortaya koydukları ve bunların mâhiyeti, imkân ölçüsünde gösterilmeye çalışılmıştır.”
“İslam kültürünün zengin tarihi boyunca üretilen bu ilginç tür, bir yandan tasavvufun İslam inançları içine aşıladığı vazgeçilmez bir inanç olurken, öte yandan içinde meydana geldiği sufiler topluluğunun da bir anlamda izahını gerekçelendiren bir fonksiyon icra etmekte, böylece kültür tarihine zengin bir kaynak kazandırmış olmaktadır.”

Satış Noktaları

Back To Top