1963 yılında Van′da doğdu. Öğrencilik yıllarında babasından Kur′ân-ı Kerim′in tilaveti ve kırâati ile ilgili dersler aldı. Van İmam-Hatip Lisesi′nden (1980), ve U.Ü. İlahiyat Fakültesi′nden (1984) birincilikle mezun oldu. Üniversite öğrenciliği yıllarında hafızlığını tamamladı. Bu yıllarda kıraat ve makamlar konusunda Halis Albayrak, Fatih Çolak ve Mustafa Öztürk gibi Kur′ân üstatlarından istifade etti. 1984-1988 yılları arasında TRT′de (TV-1 ve TV-2) radyo ve televizyon konuşmaları ve Kur′ân-ı Kerim tilaveti yayınlandı. 1992 yılında gittiği Özbekistan ve Kazakistan′da din eğitimi kurumlarında gözlemler ve incelemelerde bulundu ve "İstanbul′dan Buhara′ya" adlı bir belgesel filmin çekimini gerçekleştirdi. Yine aynı yıl "Bursa Evliyaları" adlı belgesel video filminde metin yazarlığı, müzik ve seslendirme görevlerini icra etti. Zaman zaman, yurtiçi ve yurtdışında, alanıyla ilgili konferanslar veriyor. Halen Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde öğretim üyesi olan yazar, 2011 yılı Aralık ayı itibariyle de Bursa İl Müftülüğü görevini sürdürmektedir. Din Eğitimi alanında yayınlanmış altı eseri bulunan Mehmet Emin Ay, Arapça ve İngilizce biliyor.