Mehmet Rauf 1874’te İstanbul’da doğmuştur. Soğukçeşme Askerî Rüşdiyesi’nden sonra Mekteb-i Bahriye’de okumuştur. Bahriye mektebini bitirerek 1893’te deniz subayı oldu. 1894’de staj için Girit’e, 1895’de Kiel kanalının açılış merasiminde bulunmak üzere Almanya’ya gönderildi ve dönüşünde Tarabya’da elçilik gemilerinin irtibat subaylığına atandı. Üç kez evlenen (İlk eşi Tevfik Fikret’in halasının kızıdır.) ve çeşitli gönül maceraları peşinde sürüklenen Mehmet Rauf 1908’den sonra bahriyeden ayrılarak, hayatını yazarlıkla kazanmaya çalıştı. Cumhuriyet devrinde kadın dergileri çıkarmasına, ticaretle uğraşmasına rağmen ekonomik sıkıntılardan bir türlü kurtulamadı. Henüz on altı yaşında iken yazdığı Düşmüş adlı hikâyesi İzmir’de, Halit Ziya’nın çıkardığı Hizmet gazetesinde yayınlanmıştır. Daha sonra Mektep dergisinde, Edebiyat-ı Cedide kurulduğu zaman da Servet-i Fünun’da küçük hikâyeler, mensur şiirler, edebi makaleler yazmış, Servet-i Fünun’da tefrika edilen Eylül romanıyla ünü artmıştır. Birçok hikâye, roman, piyes yazmış, sürdüğü maceralı ve dengesiz hayat sonunda yoksulluk içinde, 23 Aralık 1931 tarihinde İstanbul’da ölmüştür. Mehmet Rauf’un edebî kişiliği, Fransız realist ve natüralist yazarlarının ve son üstadı saydığı Halit Ziya’nın etkisi altında biçimlenmiştir. Hep aşk tutkusu üzerinde duran yazar, Türk edebiyatının ilk başarılı ruh çözümlemesi romanı olan Eylül ile sanatının en yüksek noktasına çıkmış, öteki bütün eserlerinde bir daha o düzeye ulaşamamıştır. Hikâye ve romanlarının hemen hepsinde kendi kişiliğinden sıyrılamamış, bunlarda ya kendi hayatının bazı kesimlerini yansıtmış, ya da eser kahramanları aracılığıyla kendi duygu ve düşüncelerini anlatmıştır. Roman, hikâye ve tiyatro türünde eserleri vardır. Romantik duyguları, hayalleri ve aşkları işlemiş, sosyal hayata pek yer vermemiştir. Arzu, ihtiras ve aşk maceraları temel konularıdır, romanlarında psikolojik tahlillere önem vermiştir, dili sadedir. Türk edebiyatında ilk örnekleri Halit Ziya tarafından verilen “mensur şiir” üzerinde ısrarla durup o yolda epey yazı yayınlayarak bu türün daha sonraki devirde de tutunup sürdürülmesine ön ayak olmuştur. Sözdizimi bakımından Edebiyat-ı Cedide nesircileri yolunda yürümekle birlikte onlardan daha sade bir dille yazmıştır. Romanları; Eylül, Ferda-yı Garam, Karanfil ve Yasemin, Genç Kız Kalbi, Böğürtlen, Son Yıldız, Halas, Kan Damlası. Hikâye kitapları: İntizar, Son Emel, Aşk Kadını, Eski Aşk Geceleri, İlk Temas, İlk Zevk. Mensur şiirlerini; Siyah İnciler adlı kitapta toplamıştır. Piyesleri; Pençe, Cidâl, Sansar, Cerihâ vb.