Sayın; Mustafa Armağan

Aziz dostum, Ezan ve Menderes adı kitabınızı aldım ve hemen okudum. Hemen arkasından da bütün tanıdıklarıma duyurmaya başladım. Kitabınız her türlü övgünün üzerinde güzel, duygulu ve öğretici olmuştur. Sizi bir kere daha candan kutluyor ve en içten teşekkürlerimi sunuyorum.

Kitabınız çok önemli söyleşilerle doludur. bu yönüyle de fevkalade özgün sözlü tarih çalışmasıdır. Rahmetli hafız Saadettin Kaynak'ın Tanrı uludur diye Türkçe ezanı ilk defa okuttuğunu biliyordum. Kendisinin frag giydirilerek hutbe okumaya çıkarıldığını da ama ezanı tekrar Arapça okunmasının da Sultan Ahmet Camii'nde Saadettin Kaynak'a nasip olduğunu kıtabınızdan öğrendim. Allah herşeye kadirdir.

Ezan'ın zorla Türkçe okutulmasının yanı sıra Türkçe'ye tercümesi de başlıbaşına bir ibret vesikasıdır. Her müslüman Allah kelimesinin çoğul, erkek ve dişilik takısı almadığını, bunun Arapça gramerine özgü bir durum olduğunu bundan dolayı da Allah kelimesinin bizaatihi vahdaniyet ifade ettiğini bilir. Ayrıca bu sadece Arapça’ya ait bir hususiyettir. Bunun yanı sıra Ulu kelimesi de Ekber'in hiç karşılığı değildir. Tanrı uludur denilince bundan çıkan mana başka ulular da var Tanrı'da bunlardan birtanesidir anlamı çıkar. Ne dense o zaman dinler Allah yerine yanlış olarak tanrı deseler bile hiçolmazsa O'nun bile en büyük olduğunu söylemeye dilleri varmamıştır.

Hele haydin namaza denildikten sonra haydin salaha denilmesi bir devrin duygularını ve korkularını anlatması bakımından çok anlamlıdır. Felah kelimesinin Türkçe karşılığı vardır. O zaman bile çok kullanılan ve yadırganması söz konusu olmayacak bir karşılıktır bu. Felah kurtuluş demektir. Ezan Türkçeleştirilirken dinleyenlerin aklına kurtuluş kelimesini getirmek istenmediği açıkca bellidir. Zira kurtuluş, kimden kurtuluş, neden kurtuluş, kurtuluşdan kasit ne gibi çağrışımlara yol açacaktır. Ezan Türkçeleştirilirken felah kelimesi değiştirilmeyerek kurtuluş bir şekilde sansürlenmiştir.

Ezan'ın tekrar Arapça okunabilmesi çok mübarek bir olaydır. Başta merhum Adnan Menderes olmak üzere bunun gerçekleşmesinde hissesi olan herkes için bir sadakai cariye hükmündedir. Dünya durdukça bunun sevabı amel defterlerine yazılacaktır.

Size bir kere daha en candan teşekkürlerimi sunuyorum. Birbirinden önemli pek çok önemli sebepten dolayı sizi tebrik ediyorum. Yakından takip etmeye çalıştığım başarılarınızın devamını temenni ederim. Allah'a emanet olunuz. Aydın Menderes